RSS

Monthly Archives: Δεκέμβριος 2010

Ο ήλιος τον χειμώνα

 

Καθώς ο χειμώνας έχει μπει για τα καλά και το χιόνι έχει κάνει την εμφάνισή του σε όλα τα χιονοδρομικά της χώρας, δεν είναι λίγοι οι λάτρεις των χειμερινών σπορ που ενόψει γιορτών και διακοπών θα πάρουν τα όρη και τα βουνά.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε όμως το αντηλιακό μας, γιατί οι κίνδυνοι από την υπεριώδη ηλιακή ακτινοβολία είναι μεγάλοι και  ουσιαστικά οι ίδιοι, είτε κανείς βρίσκεται το καλοκαίρι στην παραλία για μπάνιο, είτε στο βουνό για σκι, καθώς το κρύο δεν προστατεύει το δέρμα. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα επίπεδα των υπεριωδών ακτινών  μπορεί να είναι στην κορυφή ενός χιονισμένου βουνού ίδια με αυτά σε μια καυτή μέρα του καλοκαιριού στην παραλία.

Ακτίνες UVA: είναι αρκετά επιβλαβείς για μακροχρόνια έκθεση, καθώς σε αυτές κυρίως οφείλεται η γήρανση του δέρματος. Μπορούν να διαπεράσουν ακόμα και το γυαλί και να εισχωρήσουν βαθιά μέσα στο δέρμα. Η βλάβη που προκαλούν οι  UVA ακτίνες εντοπίζονται κυρίως στην πρόωρη γήρανση του δέρματος, ενώ υπάρχουν μελέτες που τις σχετίζουν με την πρόκληση καρκίνου του δέρματος. Οι ακτίνες αυτές υπάρχουν καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου και δεν προκαλούν πόνο ηλιακού εγκαύματος. Τα αποτελέσματα από την έκθεση σε αυτές μπορούν να καθυστερήσουν ακόμα και 20 ή και περισσότερα χρόνια. Πληθώρα ερευνών έδειξαν ότι ακόμα και το 90% των ρυτίδων προκαλούνται από τις UVA ακτίνες και αν αυτές δεν προκαλούν ηλιακό έγκαυμα, ευθύνονται για την εμφάνιση των ελεύθερων ριζών. Είναι κυρίως υπεύθυνες για την φωτογήρανση,, γιατί ένα μέρος τους  καταστρέφει το κολλαγόνο και την ελαστίνη, τις ίνες που διατηρούν τη σφριγηλότητα και την ελαστικότητα της επιδερμίδας. Επιπλέον, εξασθενούν το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού προκαλώντας έτσι φθορά των κυττάρων, φωτοευαισθησία, αλλεργικές αντιδράσεις και καρκίνο του δέρματος.

Ακτίνες UVB: εισχωρούν λιγότερο στο δέρμα, αλλά είναι υπεύθυνες για τα ηλιακά εγκαύματα και επίσης συνδέονται με την καταστροφή του DNA. Από την άλλη, ενεργοποιούν την παραγωγή βιταμίνης D, που τονώνει το ανοσοποιητικό σύστημα και μας βοηθά στην πρόληψη των ασθενειών, όπως την οστεοπόρωση, τον διαβήτη, την αρθρίτιδα και την κατάθλιψη. Για να παραχθεί βιταμίνη D, προϋπόθεση είναι η έκθεση στον ήλιο για περίπου 20 λεπτά, ενώ μετά τα 20 λεπτά έκθεσης στον ήλιο, η βιταμίνη D καταστρέφεται από την ακτινοβολία UVA. Έτσι, η παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο μπορεί τελικά να προκαλέσει μείωση της βιταμίνης D.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι όσοι κάνουν χειμερινά σπορ, όπως σκι και σνόουμπορντ, δεν συνειδητοποιούν πάντα το πρόβλημα και δεν φροντίζουν να προστατεύσουν ανάλογα το δέρμα τους. Υπάρχει μια υπερβολική ποσότητα υπεριώδους ακτινοβολίας σε αυτά το υψόμετρα, που αντανακλάται από το χιόνι και έρχεται πάνω στον άνθρωπο από όλες τις κατευθύνσεις. Οι σκιέρ είναι λουσμένοι στην ακτινοβολία. Η υπεριώδης ακτινοβολία φτάνει στο μέγιστο επίπεδό της κατά τις μεσημεριανές ώρες, που είναι και οι πιο επικίνδυνες για το δέρμα. Όσο πιο μεγάλο είναι το υψόμετρο του χιονοδρομικού κέντρου και όσο πιο ηλιόλουστη η χειμωνιάτικη μέρα, τόσο μεγαλύτερη είναι η ακτινοβολία που δέχεται ένας σκιέρ.

Αν και η ακτινοβολία UV μπορεί να μειωθεί μέχρι και κατά το ήμισυ από τα σύννεφα, παρόλα αυτά παραμένει ακόμα αρκετή για να βλάψει το δέρμα. Γι’ αυτό, οι ερευνητές επισημαίνουν την ανάγκη όσοι κάνουν χειμερινά σπορ, μικροί και μεγάλοι, να βάζουν αντηλιακό τουλάχιστον 30 λεπτά πριν βγουν στις πλαγιές για σκι και άλλα παιγνίδια, ώστε να υπάρχει αρκετός χρόνος για να απορροφηθεί από το δέρμα τους. Κάθε περίπου δύο ώρες το αντηλιακό πρέπει να ανανεώνεται, επειδή η υπεριώδης ακτινοβολία το διασπά ή αυτό ξεπλένεται από τον ιδρώτα και το χιόνι που πετάγεται στο πρόσωπο κατά το κατέβασμα μιας πλαγιάς. Η χρήση καλύμματος κεφαλής, γυαλιών ηλίου και γαντιών επίσης συνίσταται.

Ο καρκίνος του δέρματος είναι μια ολοένα πιο συχνή μορφή καρκίνου, που τείνει να εξελιχτεί σε επιδημία. Στο μεγαλύτερο βαθμό οφείλεται στην υπεριώδη ακτινοβολία, με το μελάνωμα να είναι το πιο θανατηφόρο είδος δερματικού καρκίνου. Γι αυτό λοιπόν, δεν αμελούμε να χρησιμοποιούμε κρέμες με  αντηλιακή προστασία όλο τον χρόνο. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνουν οι γονείς στα μικρά παιδιά, που δέρμα τους είναι πολύ ευαίσθητο και επίσης άτομα που το δέρμα τους έχει την τάση να εμφανίζει πανάδες και λεκέδες από τον ήλιο.

 

Ο Βιο-μπαξές εύχεται καλές διακοπές σε μαθητές-φοιτητές και καλές γιορτές σε όλους τους φίλους που παρακολουθούν τις «Βιο-λογικές κουβέντες».

Advertisements
 

Τα άλλα λάδια: Λινέλαιο

Άλλο ένα λάδι που δεν το γνωρίζουμε και δεν το χρησιμοποιούμε καθόλου είναι το λινέλαιο, το οποίο το παίρνουμε από το πολύ γνωστό μας λινάρι. Είναι ένα από τα αρχαιότερα φυτά, από το οποίο παράγεται ο λιναρόσπορος και το λινό ύφασμα.

Ο λιναρόσπορος και το λινέλαιο περιέχουν: πρωτεΐνες, φυτικές ίνες, Βιταμίνες B1, B2, C, E και καροτίνη. Επίσης περιέχει σίδηρο, ψευδάργυρο, κάλιο, μαγνήσιο, φώσφορο, ασβέστιο, φυλλικό οξύ, ένα στοιχείο, την λιγνίνη, η οποία υπάρχει εκατό φορές πιο πολύ στον λιναρόσπορο, απ’ ότι στο κουάκερ, τη σόγια, το σιτάρι, την σίκαλη, κλπ και έχει αντικαρκινική, αντιβακτηριδιακή και αντιμικροβιακή δράση. Πέρα όμως από αυτόν τον πλούτο βιταμινών, μετάλλων και ιχνοστοιχείων, το λινέλαιο περιέχει μεγάλες ποσότητες Ω-3 και Ω-6 λιπαρών οξέων (πολύ περισσότερο απ’ ότι περιέχουν τα λιπαρά ψάρια και το ελαιόλαδο). Τα απαραίτητα αυτά λιπαρά οξέα είναι γνωστά για τις αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες και μειώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνων, όπως τον καρκίνο του μαστού και του προστάτη.
Το λινέλαιο και ο λιναρόσπορος βοηθούν:

  • την καρδιά και χαμηλώνουν την χοληστερόλη
  • την καλή λειτουργία του εντέρου
  • το ανοσοποιητικό σύστημα (έρευνες έδειξαν ότι παιδιά που έτρωγαν μια κουταλιά λινελαίου με γιαούρτι κάθε πρωί είχαν λιγότερα και πιο ήπια κρούσματα αναπνευστικών προβλημάτων μέσα στην σχολική χρονιά)
  • «Χτίζει» το μυαλό. Ο εγκέφαλος του παιδιού μεγαλώνει μέσα στην μήτρα, μια κουταλιά λινέλαιο στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό, παρέχουν τα απαραίτητα συστατικά για την ανάπτυξη του εγκεφάλου του μωρού.
  • στο δέρμα, σε περιπτώσεις εκζέματος και ξηρού δέρματος
  • στην εξισορρόπηση του ζάχαρου στο αίμα
  • στην δίαιτα. Αυξάνει τον μεταβολισμό του σώματος, βοηθάει στην καύση των ανθυγιεινών λιπών στο σώμα και προκαλεί θερμογένεση.
  • στην αντιμετώπιση του άσθματος
  • στους πόνους περιόδου.

Για την κουζίνα υπάρχει αποκλειστικά το λινέλαιο ψυχρής έκθλιψης, ένα λάδι που οξειδώνεται εύκολα στις υψηλές θερμοκρασίες, γι αυτό δεν χρησιμοποιείται για το μαγείρεμα, παρά μόνο ωμό. Έχει ημερομηνία λήξης, πρέπει να φυλάσσεται σε χαμηλή θερμοκρασία και σε σκουρόχρωμα αδιαφανή μπουκάλια, ώστε να μην οξειδώνεται από το ηλιακό φως. Είναι ένα ελαφρύ έλαιο με απαλή και ευχάριστη γεύση, που θυμίζει τη γεύση των ξηρών καρπών. Για να έχουμε όλα τα οφέλη αυτού του ιδιαίτερου ελαίου, μπορούμε να αντικαταστήσουμε ένα μέρος του ελαιόλαδου που βάζουμε στις σαλάτες μας με λινέλαιο ή να το προσθέτουμε στα σάντουιτς.

Tip: Mειώστε την «κακή» χοληστερίνη κατά 10% μέσα σε ένα μήνα, χρησιμοποιώντας καθημερινά το λινέλαιο ή προσθέτοντας 5 κουταλιές της σούπας αλεσμένο λιναρόσπορο στην καθημερινή σας διατροφή.

 

Τα άλλα λάδια: Καρυδέλαιο

Άλλο ένα λάδι που δεν το γνωρίζουμε είναι το καρυδέλαιο, το οποίο βγαίνει καθαρά και μόνο από την ψίχα του καρυδιού. Από 30 κιλά καρύδια παίρνουμε 6 κιλά καρυδόψιχα και από αυτήν 3 κιλά καρυδέλαιο.

Γνωρίζουμε ότι τα καρύδια αποτελούν μία από τις καλύτερες φυτικές πηγές πρωτεΐνης. Είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, μαγνήσιο και αντιοξειδωτικά συστατικά. Επιπλέον, περιέχουν σημαντικές ποσότητες φυτικών στερολών καθώς και μονοακόρεστων και πολυακόρεστων λιπαρών οξέων. Φέρουν πολύ υψηλότερη συγκέντρωση ω-3 λιπαρών οξέων σε σχέση με τους υπόλοιπους ξηρούς καρπούς, ενώ η περιεκτικότητα τους σε κορεσμένα λιπαρά οξέα είναι πολύ χαμηλή. Είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι τα ω-3 λιπαρά οξέα μειώνουν την ‘κακή’ LDL-χοληστερόλη, στα πλαίσια μιας ισορροπημένης διατροφής.

 Οι ουσίες που περιέχονται στα καρύδια μέσα από πολύχρονες επιστημονικές μελέτες φαίνεται ότι προστατεύουν από καρδιαγγειακές παθήσεις και μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.

Τα καρύδια συνιστώνται στους αδύναμους οργανισμούς, τους φυματικούς, τους σακχαροδιαβητικούς (περιέχουν μικρή ποσότητα υδατανθράκων) και σε πολλές παθήσεις.
Θεωρούνται επίσης, τα κατ’ εξοχήν φάρμακα κατά των δηλητηριάσεων και ως αντίδοτο των ύπουλων ιών. Είναι εξαιρετικό φάρμακο κατά της υπερπτητικότητας του αίματος. Συνιστώνται για όλους τους πνευματικά εργαζόμενους καθώς και τους ορειβάτες αθλητές και γενικά τα άτομα που υποβάλλονται σε μεγάλες σωματικές και πνευματικές κοπώσεις.

Το μόνο μειονέκτημά τους είναι ότι είναι πλούσια σε θερμίδες και η υπερβολική κατανάλωσή τους μπορεί να αποβεί μοιραία για την σιλουέτα μας. Κι επειδή όταν καθόμαστε να φάμε ξηρούς καρπούς ξεχνάμε να σταματήσουμε, μπορούμε να προσθέσουμε αυτά τα θρεπτικά συστατικά χρησιμοποιώντας το καρυδέλαιο στην διατροφή  μας. Μπορούμε να το προσθέσουμε στις σαλάτες μας, στο φαγητό ή και στην ζαχαροπλαστική, σε συνδυασμό με το ελαιόλαδο ή  μόνο του. Το καρυδέλαιο επίσης χρησιμοποιείται ως καθαρτικό, σταματά  τον πονόδοντο και είναι ευεργετικό στις πληγές.

 

Τα άλλα λάδια: Σησαμέλαιο

Σπάνια το χρησιμοποιούμε, ίσως επειδή δεν ξέρουμε πόσο ωφέλιμο είναι για την υγεία μας.Παράγεται από το πολύ γνωστό μας σουσάμι, έναν μικρό καρπό, με τεράστια θρεπτική αξία!

Το λάδι του σησαμιού έχει μια ιδιαιτερότητα που το καθιστά ξεχωριστό από τα άλλα σπορέλαια. Το σησαμέλαιο είναι πλούσιο σε ακόρεστα λιπαρά οξέα και κυρίως δεν περιέχει τη βλαβερή μορφή τρανς των λιπαρών οξέων, η οποία περιέχεται στα άλλα σπορέλαια. Ένα άλλο σημαντικό εύρημα είναι ότι το λάδι του περιέχει φυτοστερόλες. Οι φυτοστερόλες μειώνουν τα επίπεδα της χοληστερόλης. Οι σπόροι του σησαμιού είναι μια πολύ καλή πηγή χαλκού  αλλά και μαγνησίου, ασβεστίου, σιδήρου, φωσφόρου, ψευδαργύρου. Αυτή η πλούσια κατάταξη των μετάλλων ή ιχνοστοιχείων μεταφράζεται στα ακόλουθα οφέλη για την υγεία:

* Ο χαλκός συμβάλλει στη μείωση του πόνου στις διογκωμένες ρευματοειδείς αρθρίτιδες.
* Το μαγνήσιο συμβάλλει στην αγγειακή και αναπνευστική υγεία, καθώς παρεμποδίζει τους σπασμούς των εναέριων οδών του άσθματος, μειώνει την υψηλή πίεση του αίματος, ενώ δρα ως παράγοντας αποτροπής στις διαβητικές καρδιακές παθήσεις. Επίσης, αποτρέπει τον τριεμβρυικό σπασμό των αιμοφόρων αγγείων που προκαλεί τις ημικρανίες και αποκαθιστά τα κανονικά στάδια του ύπνου στις γυναίκες σε εμμηνόπαυση.

 * Το ασβέστιο προλαμβάνει τον καρκίνο του πήχεως εντέρου, την οστεοπόρωση και την ημικρανία και βοηθά στην προστασία των κυττάρων του εντέρου από τις καρκινογόνες χημικές ουσίες.

Εκτός από αυτά τα σημαντικά συστατικά, οι σπόροι του σησαμιού περιέχουν απαραίτητες αντιοξειδωτικές ουσίες, όπως οι στερόλες, οι λιγνάνες (σησαμίνη και σησαμολίνη) και η βιταμίνη Ε. Απεδείχθη ότι οι λιγνάνες επιδρούν στην επίτευξη χαμηλών ποσοτήτων χοληστερόλης για να αποτραπεί η υψηλή πίεση του αίματος. Η σησαμίνη έχει βρεθεί ότι προστατεύει το συκώτι από οξειδωτικές επιδράσεις. Ενώ η βιταμίνη Ε προάγει την καλή υγεία του δέρματος και των διάφορων ιστών,  αποτρέπει τη γήρανση και την εμφάνιση των πανάδων, και συντελεί στην υγεία και ευεξία όλου του οργανισμού.

Το σησαμέλαιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ωμό σε σαλάτες, στην ζαχαροπλαστική, για τηγάνισμα, για μαρινάρισμα κρεάτων, οστρακοειδών και ψαριών, και γενικότερα σε όλα μας τα φαγητά.

Επίσης, χρησιμοποιείται και ως καλλυντικό. Η κυριότερη ιδιότητά του είναι ότι δεν ταγγίζει εύκολα και έχει πολύ μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, σε σχέση με τα άλλα γνωστά μας λάδια.

 
 
Αρέσει σε %d bloggers: